Diğer filmlerini de çok beğeniyordum, en tuttuğum Funny Games’ti hatta. Fakat üstat, bu son filminde gerçekten Funny Games’ten daha beter sallıyor ve de rahatsız ediyor insanı diyebilirim. Kesinlikle en iyi filmi bence.
Ben en iyi listeme hemen ekledim bu filmi açıkçası.
Böyle tek başına konuşmak hoşuma gitmiyor. İzleyen varsa filmdeki soru işaretlerini de tartışmak isterim.
Ayrıca altyazı dergisine de kapak oldu:

http://www.altyazi.net/mart06/sy-49-kapak-b.jpg

Kaçırılmamalı! Mutlaka izlenmeli…

Size karşı yanlış bir kelime kullandıysam beni affedin.

Ben de yazdıklarımla, neyi ifade etmek istediğimi çok iyi anlattım sanıyorum.

artık anlatacak bir şey kalmadığına göre hoşçakalın demek güzel bir kapanış olur.

Şu ana kadar sürçü lisan ettiysem affola, diyorum…

Şu ana kadarki yazılarımda anlatmak istediklerimi ifade edebildiğimi düşünüyorum…
Hala bir soru işareti varsa tüm içtenliğimle cevaplamaya hazırım!

Biçim mi, öz mü?

Buralarda bir yerlerde türk sinemasının en önemli sorununun yarı-aydın sinemacılar ve iş bitirici yapımcılar olduğunu yazmıştım. Biçim/öz ya da popülizm/elitizm ya da kabuk/içerik gibi ikilemler her zaman var olmuştur. Her sanat dalında hem de. Bu sorulara vereceğiniz cevaplar, aslında sizi siz yapan kültürel kodları, dünya görüşünü, ontolojik, epistemolojik, semiyotik, hermenotik kodları bulmanıza yarar. Türk sinemasının bu aşamaları geçmesi kolay değil. Neden? Çünkü temelde mimetik bir sanat olan sinema sanatı, bizim kültürel kodlarımızda “bugün anlaşıldığı gibi” bulunmuyor. Hintlilerin sinemayı nasıl algıladıklarını düşünün. Bir “sinema yaratıcısı”nı zorlayan en büyük gerçek, sinema yapmanın pahalı oluşudur. Bugün için “sinema yapmak” dijital teknolojiler sayesinde ucuzlasa da yaptığınızı izletmek için hala büyük sermayelere ihtiyacınız var ve bu da sinemanın ticari tarafının var olmasını gerektiriyor. Belki yakın gelecekte internetin hızlanması ve gelişmesi ile düşük maliyetle üretilmiş filmler yine düşük maliyetlerle kitlelere ulaşmaya başlayacak. Ama nereden baksanız yine çok sayıda emekçiye para ödemek zorunda kalacağınız bir sanat olarak varlığını sürdürecek. Şimdi ikilem şu: seyirci gelsin derseniz, harcadığım paralar gişeden geri dönsün derseniz, paranın kokusunu alıp bu işten para kazanalım derseniz, corto’nun dediği gibi “saygıyı haketmeyen” insan oluyorsunuz, ya da “bir festivalden ödül veya bakanlıktan para bulur çekeriz, bu bana yeter” diyorsanız sanatçı oluyorsunuz, onurlu oluyorsunuz. Tahmin edersiniz ki gerçekler bu kadar yalın ve karikatürize değil. Her şeyden önce doğada bu ikilem yok. Örnek: elma. Elma hem havasın damak zevkine hitap eder hem de avamın. Hem kitlelerle barışıktır hem de seçkinlerle. İkilem, aslında insan zihninin “yarattığı” bir ikilem. Benim şimdi burada bu kadarla yetinceğim bu cümleler, dediğim gibi sizi kültürel kodları çözmeniz/keşfetmeniz konusunda zorlayacak. Biz ta en baştan beri “Mahkum çok katmanlı bir film olsun” diye arzuladığımızı burada sizlerle paylaşıyoruz. Elma’yı örnek almaya çalışıyoruz. Bunun yolu nedir derseniz, bilmiyorum. Henüz bilmiyorum. Bu deşifre süreci, teorik+pratik çalışmalarla, çok sayıda insanın emek vermesiyle ve çok uzun bir süreçte ortaya çıkacaktır diye de hissediyorum. Şu an için en doğru tavrın üretmek ve neler olduğuna dikkatlice bakmak olduğunu düşünüyorum. Yapılması gerekenin Vizontele ile ya da Angelopoulos ile özdeşleşmek olduğunu zannetmiyorum. Önerdiğim yol şu: elma gibi olabilmek için sakin olmak gerekiyor. İnsan zihninin varyantları fazlaca dolambaçlı olabiliyor, kaybolmak ve zihnimizi bir labirente kendi ellerimizle dönüştürmek, gayet olası… “Dışınızda olup bitenleri boşverin, siz bir şeyler üretin” şeklinde bir slogan türetmek sağlıklı bir yol olabilir.

Benim en sevdiğim filmlerden biri Cyrano De Bergerac‘tır. Çünkü Cyrano karakterini çok seviyorum. Kasılarak “Neden Tarkovsky, Angelopoulos vs. filmlerinden biri değil?” diye beni eleştirecek olan eleştirsin, bana ne? Anne ve babanızı siz seçmediniz ama onları seversiniz. Onların dünyanın birinci sınıf düşünürleri ya da sanatçıları olması gerekmez değil mi? Cyrano’da benden çok şey var. Belki de olmak istediğim karakterdir, bilemiyorum. Bu Cyrano’yu en sevdiğim filmlerden biri yapmaya yeter. Çünkü ben insanım. Sinemayı bir sopa gibi algılamazsanız eğer onu daha çok seversiniz. Sinema ideolojik bir sopa değildir. İlla ki insanları dürtmenize mi yarar? Çok katmanlı sanat eseri tanımı tam olarak burada yapılabilir: bir sanat eserinin içerdiği anlamlar, yüklendiği misyonlar o eserin içinde değişik oranlarda bulundurulur ve bu oranlar doğru bir şekilde yerleştirilebilirse o sinema eseri çok katmanlı olmayı başarabilir. Organize İşler de çok katmanlı bir filmdir. Şaşırdınız değil mi? Ancak Organize İşler’de “ideolojik işler”in oranı profesörün masasında dekor olarak duran Marx kitabı kadar(cık)… Tercih ona göre yapılmış. “Sinema yaratıcıları” önce ne yapmak istediklerine karar verecekler. Sonra karşılarındaki izleyici adı verilen şeyin “insan” olduğunu unutmayacaklar. İnsan dediğimiz şeyin kafasında bin tane tilki döner. Canı sıkılır. Aşıktır, geçim derdi vardır, kaçış aramaktadır. İçerdiği vitaminleri mis gibi kokusuyla, tadıyla, görüntüsüyle veren elma gibi uygun oranlarda karıştırıp veremediği zaman, sinema ya elitist olur ya da popülist.